. .

مطالب تصادفی در سایت علمی نخبگان جوان | com.نخبگان

آشنایی با ساعت آفتابی

PDF version
کل آرا: 147
آشنایی با ساعت آفتابی
ساعت آفتابی وسیله‌ای است که زمان را با استفاده از مکان خورشید در آسمان می‌سنجد. معمول ترین نوع ساعت آفتابی از میله ای ساخته شده است که روی صفحه‌ای قرار دارد و ساعت های شبانه روز روی صفحه نشانه گذاری شده‌اند. وقتی مکان خورشید در آسمان عوض می‌شود، مکان سایهٔ میله هم روی صفحه جابه‌جا می‌شود و ساعت را نشان می‌دهد.

هرگاه جسمی بین خورشید و سطح زمین قرار گیرد سایه تشکیل می شود. به دلیل حرکت دورانی زمین این سایه حرکت می کند. چنانچه اطراف محل تشکیل سایه مدرج می توان از آن جهت تععین زمان استفاده کرد، این یک ساعت آفتابی است.

نحوه قرار گیری مانعی که باعث تشکیل سایه می شود و محلی که سایه بر روی آن حرکت می کند می تواند به اشکال و فرم های گوناگون ساخته شود.
ساعت های آفتابی در اکثر کشورهای پیشرفته بوسیله مجسمه سازان و معماری برجسته ساخته می شود و در فضاهای باز مورد استفاده قرار گیرد.

مدل ساعت آفتابی

ساعت های آفتابی وسایلی برای زمان سنجی به کمک نور ( سایه ) خورشید هستند که با توجه به حرکت ظاهری خورشید در طول روز زمان را نشان می دهند. این ابزار تا تا قبل از ساخته شدن ساعت های مکانیکی استفاده فراوانی داشته اند.

ساعت آفتابی به اشکال گوناگون ساخته می شود و در هر نوع مدرج کردن صفحه ساعت محاسبات خاص خود را دارد. که با توجه به محل نصب ساعت انجام می شود. بعضی از انواع متداول این ساعت ها در شکل 1 آمده است.

تاریخچه ساعت های آفتابی :
بر اساس نوشته های هرودوت، تاریخچه ساعت های آفتابی به پیش از 5000 سال پیش بازمی گردد. هرودوت منشاء این ابزار های سنجش زمان را به سومری ها و کلدانی ها نسبت می دهند؛ اقوام پیشروی که در بین النهرین زندگی می کردند. تقسیم بندی 24 ساعته زمان که امروزه نیز آن را به کار می بریم یادگاری از این قوام است.

رواج فراوان ساعت های آفتابی نزد رومیان باعث تلفیق طرح و اعداد یونانی با ساعت ها گشته به طوری امروزه استفاده از اعداد یونانی برای ساعت های مکانیکی نیز کاربرد فراوان دارد.

با آغاز تمدن اسلامی – ایرانی، طراحی این ساعت ها با دقت های بیشتری همراه شد. چرا که زمان اوقات شرعی را مسلمین نشان می داد. متاسفانه به دلیل جنگ ها و استفاده از موادی مانند کاه گل، سفال و چوب امروزه نمونه های اندکی از آن دوران در ایران باقی مانده است.

در دوران معاصر ساعت های آفتابی در کنار کنار کارکرد خود از جهتی دیگر نیز مورد توجه قرار گرفته اندو آن استفاده از مفاهیم زیبایی شناسی در طراحی آنهاست. اینک با وجود گذشت سالها ساعت های آفتابی به عنوان نمادی از هویت تاریخی – علمی و از آن مهمتر به عنوان نمادی از تلاقی علم، فرهنگ و هنر به یادگار مانده است و هر روزه تعداد آنها افزوده می شود. گاهی تنها همان ایده های اولیه به کار می رود و گاهی نوآوری های جذابی در آن دیده می شود.

همان طور که گفته شد امروزه در شهر ها ساعت های آفتابی استفاده فراوانی دارد. هم اکنون در کشور فرانسه طبق آماری 30 هزار ساعت آفتابی موجود است. در انگلستان با وجود اینکه 7 یا 8 ماه از سال ابری و بارانی است تعداد بیشماری ساعت آفتابی و هزاران انجمن کوچک و بزرگ دوست داران ساعت افتابی وجود دارد.

 

کاربرد این ساعت ها برای تزیین باغ ها و زیبا سازی نماهاست. و نیز به صورت عمودی در سطح شهر معابر و میادین استفاده می شود. (تصویر 1 )، و علاوه بر زیبایی و نمایش زمان بیانگر تمدن و فرهنگ آن کشور نیز می باشد. در ایتالیا، آمریکا و هند نیز ساعت های آفتابی استفاده گسترده ای دارد، و پارک های مختص ساعت های آفتابی دارند که در آنها انواع ساعت های آفتابی ساخته شده است.

جدیدترین مدل ساعت آفتابی

در این میان کشور ما از پشتوانه غنی علمی و فرهنگی و مخصوصآ در نجوم برخوردار است و دارای مفاخری مانند عبدالرحمن صوفی و خواجه نصیرالدین طوسی قیاس الدین کاشانی و... می باشد که در زمان خود مراجع علم ستاره شناسی و هیئت بودند و تالیفاتی در زمینه ساخت انواع ابزار نجومی مانند ساعت های آفتابی و اسطرلاب نیز داشته اند.

در حالی که امروزه ما از وجود این مفاخر و افتخار به آنها غافل شدیم و کشور های دیگر برای این بزرگان یادبود می سازند.

مزایای ساعت آفتابی :
اکثرا این سوال پیش می آید که با وجود ساعت های پیشرفته و مدرن امروزی ضرورت ساخت ساعت های آفتابی چیست؟ ساعت آفتابی تنها ابزار نجومی است که در روز به کار گرفته می شود و مردم به آسانی با طرز کار آن آشنا می شوند و با آن ارتباط برقرار می کنند. همچنین ساعت آفتابی عرصه گسترده ای جهت ایده ها و خلاقیت های هنری و نجومی است و محلی زیبا جهت تزیین مکان های عمومی، مراکز علمی و منازل می باشد.

در کشورهای غربی ساخت ساعت آفتابی همواره مورد حمایت و تشویق گروه های هوادار محیط زیست و طبیعت، شهرداری ها، آموزش و پرورش و... به عنوان عاملی جهت گرایش به طبیعت و حفظ آن بوده است.

منبع: بیتوته

بازنشر: سایت علمی نخبگان جوان

کلمات کلیدی: 
تصاویر پیوست: 

افزودن دیدگاه جدید

ویژه های سایت

دعوت از متخصصین حوزه نرم افزار ( جذب برنامه نویس )

شرکت تسهیلگران رشد نوابغ جوان از تمامی متخصصین حوزه نرم افزار که آشنایی با زبان های برنامه نویسی...

دعوت از متخصصین حوزه نرم افزار ( جذب برنامه نویس )

نظر سنجی

  • با چه روشی می توان سریعتر اقتصاد مقاومتی را محقق نمود و کشور را از وابستگی به دیگران رهانید ؟

  • تعداد مقالات: 3,058
  • بازدید امروز : 29537
  • بازدید دیروز: 29733

افراد آنلاین:

289

اکنون ساعت   5:46 pm به وقت تهران میباشد.

امروز: سه شنبه 26 تير 1397

بارکد نخبگان جوان کانال تلگرامی
 
 

استفاده از تمامی مطالب سایت تنها با ذکر منبع آن به نام سایت علمی نخبگان جوان و ذکر آدرس سایت com.نخبگان مجاز است
استفاده از نام و برند نخبگان جوان به هر نحو توسط سایر سایت ها ممنوع بوده و پیگرد قانونی دارد
مسئولیت مطالب ارسالی کاربران بر عهده سایت علمی نخبگان جوان نمی باشد

تهیه و تنظیم مطالب: com.نخبگان